Het Bangladesh Veiligheidsakkoord: een baanbrekend initiatief voor veilige fabrieken

gepubliceerd 12-12-2013 14:25, Laatste wijziging: 20-02-2014 16:40
In 2013 zette een groot aantal internationale kledingmerken hun handtekening onder het 'Bangladesh Fire and Safety Accord'. Dit baanbrekende akkoord moet zorgen voor structurele verbeteringen op het gebied van veiligheid in de levensgevaarlijke kledingfabrieken in Bangladesh.
Het Bangladesh Veiligheidsakkoord: een baanbrekend initiatief voor veilige fabrieken

Blusmateriaal in een fabriek in Bangladesh

Het is een bindend contract tussen kledingmerken, internationale en Bengaalse vakbonden en NGOs zoals de Schone Kleren Campagne. Er vallen nu zo'n 1600 fabrieken onder het veiligheidsakkoord. Dit is een derde van de bijna 5000 fabrieken in het Zuid-Aziatische land.

 

Bangladesh Accord Logo

 

Het veiligheidsakkoord stelt een kader voor een uitgebreid programma van onafhankelijke en transparante fabrieksinspecties, reparaties en verbeteringen van onveilige werkplekken en trainingen aan kledingarbeiders over veiligheid en gezondheid.

 "Onze missie is duidelijk: de veiligheid van alle werknemers in de kledingindustrie van Bangladesh te garanderen. De directe betrokkenheid van de werknemers in de fabrieken is de sleutel tot het succes van dit programma." // Jyrki Raina, internationale vakbond Industriall

Het veiligheidsakkoord wordt o.a. gesteund door de Minster voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Lilianne Ploumen, de Verenigde Naties, de International Labour Organization (ILO) en de OECD (Organization for Economic Cooperation and Development).

De onderwerpen op deze pagina:

De belangrijkste punten van het Veiligheidsakkoord zijn:

Onafhankelijke inspecties

Jarenlang voerden inspecteurs op verzoek van kledingmerken inspecties uit waarbij fabrieken werden goedgekeurd terwijl ze op instorten stonden. Binnen het Veiligheidsakkoord voert een onafhankelijke inspecteur controles uit, deelt deze resultaten publiek en kan opdracht geven tot onmiddellijke verbeteringen.

Transparantie

Alle fabrieksinspecties en verbeteringen worden openbaar gemaakt. Zo worden kledingfabrieken gedwongen om risico's niet te laten liggen en serieuze verbeteringen door te voeren. Als eerste stap zijn alle fabrieken die onder het veiligheidsakkoord vallen gepubliceerd. De urgentie hiervan werd pijnlijk duidelijk bij de brand van de Garib & Garib-fabriek: kledingmerken gaven aan veiligheidsrisico's te hebben gevonden en daarom gestopt waren met het plaatsen van bestellingen. Maar de fabriek bleef gewoon open zonder dat er aanpassingen werden gedaan, waarna er bij een brand 21 doden vielen.

Trainingsprogramma's

Er worden trainingsprogramma's opgesteld op het gebied van veiligheid en gezondheid voor kledingarbeiders, met een belangrijke rol voor empowerment: het versterken van de positie van de arbeiders. Dit is een cruciaal element in het verbeteren van arbeidsomstandigheden. Zonder dat arbeiders de mogelijkheid en zekerheid hebben om zelf risico's identificeren en klachten te melden hebben de controles en plannen geen zin. Om de trainingen structureel te maken worden deze opgezet in samenwerking met lokale vakbonden.

Arbeiderswerkgroepen

Elke fabriek moet een comité van arbeiders instellen op het gebied van veiligheid en gezondheid. Deze kunnen eventuele risico's dagelijks identificeren, iets wat kledingmerken of inspecteurs niet kunnen. Dergelijke comités zijn verplicht onder de Bengaalse wet, maar bestaan niet of nauwelijks.

Recht op werkweigering in onveilige situaties

De dag voor de instorting van Rana Plaza werden er scheuren in de muren ontdekt. De volgende dag werden de arbeiders toch gedwongen aan het werk te gaan. Niet veel later stortte het gebouw in met 1129 doden tot gevolg. Daarom is de mogelijkheid om werk te weigeren nu een centraal element in het akoord.

Aanpassing inkooppraktijken

Binnen het Veiligheidsakkoord wordt het kledingmerken verboden om inkoopprijzen af te dwingen die het fabriekseigenaren financieel onmogelijk maakt om verbeteringen door te voeren. De kledingmerken zijn medeverantwoordelijk voor de verbeteringen in hun productielocaties. Het is hierbij belangrijk dat onveilige situaties worden aangepakt, hoe dit betaald wordt is hierbij niet belangrijk, behalve als dit ervoor zorgt dat verbeteringen achterwege blijven.

Verplichting tot afname

Bedrijven onder het Veiligheidsakkoord verplichten zich tot een langdurige relatie met hun leveranciers. Zij zetten het inkopen van kleding in de Bengaalse fabrieken voor een periode van minimaal twee jaar vast, mits er aan de veiligheidseisen wordt voldaan.

Compensatie voor arbeiders tijdens renovatie

Als er door verbetering en renovatie niet gewerkt kan worden moeten arbeiders in dienst blijven en (maximaal zes maanden) worden doorbetaald. Mocht een fabriek er zo slecht aan toe zijn dat sluiting noodzakelijk is, dan moet er een andere, veilige werkplek worden gevonden. Zo worden arbeiders geen slachtoffer van de fouten van hun baas.

Indeling naar grootte

Binnen het Veiligheidsakkoord worden de fabrieken ingedeeld naar productiepercentage. Hoe meer productie een kledingmerk in een fabriek heeft, hoe groter de invloed op de arbeidsomstandigheden.

Gelijkwaardige bestuursstructuur

Het bestuur van de stichting die het Veiligheidsakkoord coördineert bestaat uit een gelijke vertegenwoordiging van vakbonden en bedrijven onder neutrale voorzitterschap van de ILO. Dit is een breuk met de bestaande door bedrijven gedomineerde programma's die nauwelijks hebben geleid tot duurzame verbeteringen. Daarnaast bestaat er een adviesraad waar veel verschillende belanghebbenden zitting in hebben zodat er een zo breed mogelijke coalitie wordt gevormd.

Juridische binding en geschillenbeslechting

Een baanbrekend onderdeel van het Veiligheidsakkoord is de juridisch bindende aard van de overeenkomst. Geschillen worden eerst voorgelegd binnen de organisaties zelf, maar kunnen uiteindelijk onder het burgerlijk procesrecht, dus bij een geschil tussen particuliere organisaties, in de rechtbank worden beslecht.

Nederlandse merken die het Veiligheidsakkoord hebben getekend:

  • C&A
  • Coolcat
  • de Bijenkorf
  • Fashion Linq (private labels)
  • G-Star
  • Hema
  • MS Mode
  • N-Tex
  • O’Neill Europe BV
  • Texsport
  • Prenatal
  • Texsport BV
  • The Sting
  • V&D
  • Veldhoven International BV (Sandwich, Turnover, Dept, Olsen)
  • Vingino
  • We Europe BV
  • Wibra Supermarkten
  • Y'Organic BV
  • Zeeman

Internationale merken die het veiligheidsakkoord hebben getekend

  • Abercrombie & Fitch

  • Adidas

  • Aldi South

  • Aldi North

  • Arcadia Group (Topshop, Topman etc.)

  • Benetton

  • Bestseller (Jack & Jones, Only, Pieces, Selected, Vero Moda, Vila etc.)

  • Charles Vogele

  • Esprit

  • H&M

  • Helly Hansen

  • IC Companys A/S (Tiger of Sweden, InWear/Matinique etc.)

  • Inditex (Zara, Bershka etc.)

  • Lidl

  • Mango

  • Marks and Spencer

  • Next

  • Otto Group

  • Primark

  • Puma

  • PVH (Calvin Klein, Tommy Hilfiger)

  • River Island

    Kijk hier voor een volledige, up-to-date lijst van de ondertekenaars.

Welke merken moeten nog tekenen?

Wij roepen alle Nederlandse kledingmerken  die hun kleding laten maken in Bangladesh op om zo snel mogelijk het Veiligheidsakkoord te tekenen. Het is nu het moment om mee te doen aan deze brede beweging voor veilige fabrieken in Bangladesh.

Mis je jouw merk in bovenstaande lijst, stuur dan een mail naar dit bedrijf (cc. naar info @ schonekleren . nl) en vraag hen het Veiligheidsakkoord te tekenen. Zo kunnen we er samen voor zorgen dat er geen onnodige doden meer vallen tijdens het maken van de jeans. T-shirts en jurkjes die wij hier in de winkels kopen.

“Het feit dat zo veel merken het Veiligheidsakkoord hebben getekend zorgt voor een historische verandering in de Bengaalse kledingindustrie. Maar het is een schande dat sommige bedrijven achterblijven. We roepen deze merken op zo snel mogelijk te tekenen, het is nog niet te laat. Door de ondertekening hoeven kledingarbeiders niet meer voor hun leven te vrezen elke keer als ze aan het werk gaan” // Ineke Zeldenrust, Clean Clothes Campaign

Reeks van rampen in Bangladesh: 2005 – 2013

Bangladesh kent een lange geschiedenis van rampen. De lijst hieronder is alleen nog maar een lijst van rampen waar de Schone Kleren Campagne rondom heeft gewerkt. Helaas zijn er in deze periode veel meer ongelukken gebeurd. De Bengaalse brandweer spreekt alleen al over 213 fabrieksbranden in de periode 2006-2009. Na de verschrikkelijke ramp van de instorting van Rana Plaza kwam de ontwikkeling van het veiligheidsakkoord in een stroomversnelling. Maar aan de inhoud van de overeenkomst ging jarenlang werk van de Schone Kleren Campagne en haar partnerorganisaties vooraf.

2013 Aswad, Gazipur fabrieksbrand 9 doden, 50 gewonden

2013 Tung Hai, Darus Salam fabrieksbrand 8 doden

2013 Rana Plaza, Dhaka fabrieksinstorting 1,129 doden, 2500 gewonden

2013 Smart Fashion, Dhaka fabrieksbrand 7 doden, 50 gewonden

2012 AKH Stretch Garment, Dhaka ontploffing boiler 1 doden, 50 gewonden

2012 Tazreen Fashions, Dhaka fabrieksbrand 112 doden, 300 gewonden

2011 Eurotex, Dhaka ontploffing boiler 2 doden, 64 gewonden

2010 That's It, Gazipur fabrieksbrand 29 doden, 11 gewonden

2010 Garib &Garib, Gazipur fabrieksbrand 21 doden, 50 gewonden

2006 Sayem Group,Dhaka fabrieksbrand 3 doden, 50 gewonden

2006 Imam Group, Chittagong ontploffing 57 gewonden

2006 Phoenix, Tejgaon fabrieksinstorting 22 doden, 50 gewonden

2006 KTS Textile, Chittagong fabrieksbrand 61 doden, 100 gewonden

2005 Spectrum, Savar fabrieksinstorting 64 doden, 80 gewonden

Het werk dat binnen het Veiligheidsakkoord valt dient als een goed voorbeeld voor mogelijke veiligheidsprogramma's in andere landen waar het met de veiligheid in kledingfabrieken slecht gesteld is, met name Pakistan en Cambodia. Het Veiligheidsakkoord richt zich nu op Bangladesh vanwege de urgente situatie in dit land. Uiteindelijk hebben alle kledingarbeiders recht op een veilige werkplek, goede arbeidsomstandigheden en een leefbaar loon. Met jouw hulp blijven wij ons hier sterk voor maken.

Meer informatie

Meer (Engelstalige) informatie over het “Accord for Fire and Building Safety in Bangladesh” vind je hier:

De website van het Bangladesh Accord

Fatal Fashion, een rapport over fabrieksrampen in Bangladesh en Pakistan

Factsheet Unsafe garment factory buildings van SOMO

Veelgestelde vragen (FAQ) van de Clean Clothes Campaign

Navigatie